Για τρία ψυγεία και ένα πλυντήριο
Η σκηνοθετική προσέγγιση της Κυριακής Μήτσου αποφεύγει τη γραμμική, συμβατική αφήγηση και επιλέγει τη σύνθεση αποσπασματικών σκηνών, μαρτυριών και τεκμηρίων, δημιουργώντας ένα πολυφωνικό, θεατρικό σύμπαν. Άλλωστε, και η ίδια η έρευνα, επιχειρεί να «συγκολλήσει» τα διάσπαρτα κομμάτια της ιστορίας και να ανασυγκροτήσει ένα πλαίσιο που θα μπορούσε, ενδεχομένως, να δώσει απαντήσεις. Το αρχειακό υλικό μετασχηματίζεται σε ζωντανή σκηνική εμπειρία, χωρίς να απολέσει τον χαρακτήρα του ως ιστορική μαρτυρία. Οι διάλογοι αντλούν από πραγματικές συνεντεύξεις και μαρτυρίες υιοθετημένων παιδιών και γονέων που έχασαν τα παιδιά τους, ενώ οι κινηματογραφημένες παρεμβολές συνομιλούν με την ζωντανή, επί σκηνής δράση, εμπλουτίζοντας την αφήγηση, αλλά και φέρνοντας το παρελθόν μέσα στο θεατρικό παρόν, σαν μια αέναη υπενθύμιση ότι η εκμετάλλευση, η φτώχια, η εγκατάλειψη δεν γνωρίζει χρόνο και τόπο. Ούτε και η σκληρότητα και η αισχρότητα, η αισχροκέρδεια που ο ίδιος ο τίτλος της παράστασης μαρτυρά. Επιπλέον, το πολυεθνικό καστ, με τους Έλληνες και ξένους ηθοποιούς, και η εναλλαγή ελληνικών, αγγλικών και ολλανδικών υπογραμμίζουν, όχι μόνο τον διεθνή χαρακτήρα της ιστορίας, αλλά και τη διασπορά της μνήμης ανάμεσα σε χώρες, γλώσσες και γενιές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σκηνογραφική σύλληψη, η οποία δεν περιορίζεται στην αναπαράσταση συγκεκριμένων ιστορικών χώρων, αλλά λειτουργεί συμβολικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η απουσία γίνεται εξίσου ορατή με την παρουσία. Τα ψάθινα καλάθια που κατεβαίνουν από ψηλά αποτελούν μία από τις πιο εύστοχες εικαστικές επιλογές της παράστασης. Παραπέμπουν στις ξύλινες θυρίδες, τις λεγόμενες «βρεφοδόχους», που υπήρχαν στους τοίχους εκκλησιών και ιδρυμάτων και επέτρεπαν την ανώνυμη εγκατάλειψη βρεφών. Η σκηνική τους μεταφορά αποκτά πολλαπλές σημασίες: τα καλάθια μετατρέπονται σε δοχεία ζωής, σύμβολα αποχωρισμού και απώλειας, αλλά και αφετηρίες μιας διαφορετικής μοίρας. Την ίδια στιγμή, η εικόνα τους συνομιλεί με εκείνη του μικρού, λευκού κουτιού, του «φέρετρου» ενός παιδιού που ψευδώς κηρύσσεται νεκρό. Η σκηνική σύνθεση ανακαλεί τα λίκνα που εσαεί θα τα γεμίζει η απουσία, υπενθυμίζοντάς μας πως κάθε αποχωρισμός είναι ένας μικρός θάνατος. Στην ίδια αισθητική κατεύθυνση εντάσσεται και η αξιοποίηση του θεάτρου σκιών. Η σκιά, ως παρουσία που ταυτόχρονα αποκαλύπτεται και αποκρύπτεται, αποκτά ιδιαίτερο συμβολικό βάρος σε μια ιστορία γεμάτη απουσίες, χαμένες ταυτότητες και οικογενειακούς δεσμούς που διακόπηκαν βίαια. Οι σκιώδεις μορφές μοιάζουν να ενσαρκώνουν τις ζωές που έμειναν για χρόνια στο περιθώριο της επίσημης ιστορίας: τις μητέρες που δεν ακούστηκαν και τα παιδιά που μεγάλωσαν χωρίς να γνωρίζουν την καταγωγή τους.
Η σκηνοθεσία αναδεικνύει αυτή την πραγματικότητα μέσα από σκηνές που ισορροπούν ανάμεσα στο παράλογο, το τραγικό, το αποτρόπαιο και ενίοτε το γελοίο. Ειδικά οι σκηνές που ανασυνθέτουν τη δράση των μεσαζόντων και των ανθρώπων των ιδρυμάτων αποκαλύπτουν τον απάνθρωπο μηχανισμό εμπορευματοποίησης της παιδικής ζωής. Η απαίτηση να αυξηθεί η «παραγωγή» των βρεφών, σαν να επρόκειτο για προϊόντα, αποκαλύπτει με ανατριχιαστικό τρόπο τη φρίκη που κρύβεται πίσω από τη γραφειοκρατική γλώσσα των υιοθεσιών.
Καθοριστική είναι και η παρουσία ανθρώπων που υπήρξαν στην πραγματικότητα οι ίδιοι παιδιά ή μητέρες αυτής της ιστορίας. Η συμμετοχή τους προσδίδει στην παράσταση μια ιδιαίτερη αυθεντικότητα, καθώς η θεατρική πράξη υπερβαίνει την αναπαράσταση ενός ιστορικού γεγονότος και μετατρέπεται σε μια βαθιά ανθρώπινη συνάντηση με το ανεκπλήρωτο, με την ανάγκη του ανθρώπου να γνωρίζει από πού προέρχεται και με το δικαίωμα στην προσωπική του ιστορία και μαρτυρία.
Εκείνο που εκτίμησα ιδιαίτερα στη σκηνοθετική πρόταση της Κυριακής Μήτσου είναι ότι δεν αντιμετωπίζει το ιστορικό ντοκουμέντο ως απλό πληροφοριακό υλικό, κάτι που θα ήταν άλλωστε εξαιρετικά εύκολο να συμβεί σε μια παράσταση με τόσο εκτεταμένο ερευνητικό υπόβαθρο, αλλά αναζητά μια θεατρική γλώσσα αντάξια της πολυπλοκότητάς του. Δημιουργεί έτσι μια σύνθεση στην οποία η απουσία αποκτά σκηνική παρουσία και η μνήμη μετατρέπεται σε ορατή εμπειρία.
Μια συγκινητική παράσταση, και μια έρευνα που όπως πληροφορηθήκαμε, έχει γίνει αιτία να βρουν πολλοί άνθρωποι τις ρίζες, την ταυτότητα και τους δικούς τους ανθρώπους.
Ταυτότητα της παράστασης:
ΟΛΥΜΠΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ
Σκηνοθεσία/Σκηνογραφία: Κυριακή Μήτσου
Δραματουργία/Θεατρική Μεταφορά:
Κυριακή Μήτσου, Ρομίνα Σπυράκη, Ρενάτα Σωφρονά
Ιστορική Έρευνα: Gonda Van Steen
Παίζουν οι ηθοποιοί:
Επί σκηνής οι: Έλλη Τρίγγου, Γιάννης Κουκουράκης, Ιωάννης Αθανασόπουλος, Κυριακή Μήτσου, Νεφέλη Παπαδερού, Ειρήνη Λαμπράκη, Δέσποινα Λάβδα, Vic Holt, Nick Morrison Baker και η καθηγήτρια Gonda Van Steen.
Κινηματογραφική προβολή οι: Γιάννης Νταλιάνης, Υβόννη Μαλτέζου, Σπύρος Μπιμπίλας, Ρομίνα Σπυράκη, Ρενάτα Σωφρονά
Ειδική Εμφάνιση: Μαίρη Καρδαρά, Στεφανία Πάζολες, Χρυσούλα Σκύρλα
Τα παιδιά: Κωνσταντίνος, Μαρίνα και Χρυσούλα
Η Χορωδία των Φωνών της Κοινότητας Υιοθεσίας
Ομάδα Παραγωγής:
Υπεύθυνη Σκηνής: Jasmine Newton-Rae
Υπεύθυνη Κίνησης : Ralitza Vladimirova
Φωτισμοί: Μαριέττα Παυλάκη
Μουσική Σύνθεση: Νεφέλη Σταματογιαννοπούλου
Βοηθοί Σκηνοθέτη: Ρομίνα Σπυράκη, Ρενάτα Σωφρονά
Κινηματογράφηση/Μοντάζ: Κωνσταντίνος Λέπουρης
Επιμέλεια Κοστουμιών: Ραχήλ Ελευθερίου
Βοηθός Σχεδιασμού Κοστουμιών: Πόπη Λίμπερος
Σύμβουλος Κινηματογραφικών Κοστουμιών: Χαρά Γεωργιάδου
Βίντεο προώθησης: Σπύρος Κιτσινέλης / Αινείας Μπαμπούλης / Ευαγγελία Ρουμελιώτη
Φωτογραφίες Αφίσας- Προωθητικού Υλικού: Ευαγγελία Ρουμελιώτη
Χειρισμός Ήχου/Προβολών: Jacob Hirschkorn
Χειρισμός Υπέρτιτλων: Ρομίνα Σπυράκη, Ρενάτα Σωφρονά
Μακιγιάζ video: Ράνια Συρτσάκου
Οργάνωση γραφείου παραγωγής: Βικτώρια Λώλη, Χαρούλα Λώλη
Μάρκετινγκ/Επικοινωνία: Ελένη Λιλή
Social Media: Θοδωρής Βουρνάς / Γιώργος Σωτηρόπουλος
Τραγούδι ‘Lucky girl’:Ulrika Skogby
Μουσική Εισόδου Κοινού 'Patras' : Yianna Maria Fischer
Παραγωγή: Artinfo.gr, Culture In Action, King’s College London
Με την ευγενική χορηγία του του Schilizzi Foundation

Comments
Post a Comment